Güneşköy Mutfağın Tarifeleri

Güneşköy'de yedikleri, içtikleri, paylaştıklarımızı burada yazıyoruz...

Araziden içtiğimiz çaylar:

  1. Adaçay çeşitleri
  2. Kekik
  3. Mürver çiçeği
  4. Rezene
  5. Kara çalı tohumu

 

Kabak deyip geçmeyelim!!!!          

Kabak 10.000 sene önce Meksika’da yetiştirilmiş. Daha sonra buradan İtalya’ya götürülüp şimdiki haline dönüştürülmüş. Kavun ve salatalıkla aynı aileden. Bu üçünün çekirdekleri gerçekten ne kadar benzer. Kabağın çok değişik çeşitleri var. Güneşköy’ün en bol ve başarılı sebzelerinin başını kabak çekiyor. Güneşköy’de bu mevsimde beyaz- sakız kabak ve yeşil kabak var. Daha sonra da kışlık bal kabağı olacak. Kabak marketlerde de hemen her sezon en ucuz sebzelerden. Aslında olgunları beyzbol sopası kadar büyümeliymiş. Biz nedense bu büyüklüğe gelmelerine pek izin vermiyoruz. Marketlerde 10-15 santim boyunda satılıyor genelde. Tarlada koca yaprakları arasında farketmezseniz alıp başını gidiveriyor.

 

Kabağın Besin değeri:

Kabağın besin değerini merak ettim okuduklarım beni çok etkiledi. Sizlerle hemen paylaşmak istedim. Kabağın kalori değeri çok düşük. Orta boy bir kabakta yaklaşık 17-33 kalori var. Değişik kaynaklar değişik değerler vermiş ama sonuç olarak düşük kalorili bir sebze. Bu nedenle kilo sorunu olanlar, zayıflama diyeti uygulayanlar için ideal biz sebze. Buna karşın yediklerimizden günlük almamız gereken besinlerin epey bir kısmını karşılıyor. Şöyleki orta boy bir kabak; A vitamininin % 29’unu, B6 vitamininin % 21’ini, Riboflavinin % 16’sını, Folatın % 14’ünü, C vitamininin %29-56’sını, demirin % 2’sini, manganın %4-17’sini, potasyumun %7-15’ini karşılıyor ( buna karşın sıfır sodyum içeriyor) .  Potasyum kalp sağlığında ve yüksek tansiyona karşı önemli bir element. Daha da önemlisi kabağın kabuğu antioksidant yüklü. Karotenit, lutein, zeaksantin gibi antioksidantlar göz sağlığı için de çok önemli. Kabak çekirdeklerinin antimikrobiyal, antiparazitel ve bağışıklık sistemini güçlendirme etkileri varmış. Uzatmamak için kısa kestim ama içerdiği besinler say say bitmiyor. Kendiniz de çeşitli kaynaklardan bu konuda bilgiye ulaşabilirsiniz.

Peki kabağı nasıl yiyelim. İdeal olarak çiğ yenmeli. Salatalara ince ince doğranıp katılabilir. Tabii artık kabağı kabuklarıyla yiyeceğiz. Güneşköy’ün temiz topraklarında yetişen kabakları gönül rahatlığıyla kabuklarıyla yiyebilirsiniz. Bir sudan geçirmek yeterli. Kabak deyince akla mücver geliyor ama una bulamak, yağda kızartmak falan istemezseniz bizim denediğimiz bir tarifi sizinle paylaşayım ( Bu tarifin sahibi sevgili Katya’dır).

 

Fırında Kabak:

Fırın tepsisini yağlıyoruz. 2 kişi için 2 tane kabağı yıkayıp kabuklarıyla küp küp doğruyoruz. Üzerine bir büyük soğan, 2 tane domatesi de doğrayıp, biraz tuz ve istediğimiz baharattan ekliyoruz ve elimizle iyice karıştırıyoruz. Üzerine kaşar rendeleyip orta hararetteki fırına veriyoruz. Kaşar kızarınca kabak hazır oluyor. Çıkartıp servis yapabiliriz. Afiyet olsun...

...........................

Bu arada sevgili Fikret arkadaşımızın kabak reçeline de bayıldık. Gerçekten harika bir şey olmuş!!!

Sizlerin tariflerinizi de bekliyoruz.

Kabaklı kek (Happy Pear‘ın ilk kitabından):

  •        500g yesil kabak
  •        500g un
  •        Kabartma tozu
  •        250g toz şeker (varsa esmer seker)
  •        250ml zeytin yağı
  •        3 yumurta
  1. – Fırını 170C’ye ısıtın.
  2. – Pasta kalıbını kekin yapışmaması icin yağlayın.
  3. – Soymadan kabakları rendeleyin.
  4. – Bir kapta unu kabarma tozuyla karıştırın.
  5. – Ayrı bir kapta şeker, yağ ve yumurtayı pürüzsüz bir kıvama gelene kadar çırpın ve sonra unu ilave edip karıştırmaya devam edin.
  6. – Rendelenmiş kabağı dikkatle ekleyin ve karıştırın.
  7. – Fırında 50 dakika pişirin.

 

Peynirli kek: Tuzlu otlu peynirli kek hem sağlıklı hem lezzetli.  İlke çok sever.Malzeme: 3 yumurta, 1 buçuk su bardağı yoğurt, 2 buçuk su bardağı tam buğday unu, yarım ççay bardağı zeytin yağ, karbonat, 250g peynir (beyaz ya da kaşar), 1 tatlı kaşık tuz, dere out/ maydonoz. Üstte çörek otu.   Yarım saat 180 derece

Fırında kabak yemeği (Katya’dan 4-5 kisilik lezzetli, çok hafif).

2 Kabak Kabaklar organik oldugundan sadece yıkayıp, soymadan kullanılıyor. Kalem kalınlığında, parmak büyüklüğünde fırın tepsisine doğranıyor

  • 3-4 Baş soğan- Soğanlar kabakların üzerine halka, halka doğranacak,
  • 7-8 diş sarmısak- Sarmısaklar bıcakla soğanların üzerine doğranacak
  • 3-4 domates- kabakların üzerine doğranacak
  • ceşitli baharatlar (Çocuklar yemeyecekse kırmızı pul biber), kekik, veya reyhan, karabiber…
  • tuz
  • 3-4 kasık zeytin yağı

Tüm malzeme tepside karıştırılır.  200 derecedeki fırında suyunu çekene kadar pişiriliyor. Bu aşamada kabaklar da yumuşamış oluyor.  Severseniz soğan, sarmısak ve domatesi artırabilirsiniz, belki üzerine kaşar bile rendelenebilir

 

Pazılı Nohut Corbası (Tunus.  4 kisilik)

  • 1 su bardagi nohut (geceden islatilip, ertesi gun haslanacak,
  • 1 bardak nohut haslama suyu, kivami yogun gelirse daha fazla olabilir.
  • 250 gram ufak dogranmis pazi ( pazi yerine ispanak veya yabani otlar da kullanilabilir)
  • 2 ufak dogranmis sogan
  • 2 dis dovulmus sarmisak
  • 1 corba kasigi domates veya biber salcasi
  • 2 corba kasigi zeytinyagi
  • 1 silme tatli kasigi dovulmus kisnis tohumu
  • tuz, aci pul biber

Zeytinyağını tencerede ısıtın ve soğanı rengi değişene kadar, karıştırarak  kavurun.

Az suyla ezilen salça, sarmısak, kişniş, pul biberi ekleyin, karıştırın.

Diger malzemeleri de ekledikten sonra pişmeye bırakın. 10-15 dakikada hazır olacaktır.

Şitake mantarı:  Zeytinyağında soğan-havuç-kapya biberi öldürüp, limonlu suda bekleyen mantarların suyunu süzüp tencereye at.  Bir tutam tuz, bir tutam toz şeker ekle 2-3 kez çevir kısık ateşte kapağını kapat. 12 dakika sonra parmaklarınla birlikte ye.

İç bakla FAVA mezesi lezzetli (Hatice Doğa) İster kuru bakla ile isterseniz mevsimi geçen baklanın dış kabuklarından çıkarılıp iç bakla ile yapılır.

kuru soğan, bakla içi kavrulmadan bir miktar su içinde çiğ halde pişirilir.Pişme esnasında arasıra zeytinyağı eklenerek kıvamını bulması sağlanır.Sıcak halde püre haline getirilen baklalar buzdolabında soğuduktan sonra dilimlenir ve üzerine dereotu ve zeytinyağı eklenerek servis edilir.

Kabukları da ayrı bir yerde püre olarak değerlendirilebilir.

Yeşil domates çorbası: Biraz eksi, doyurucu, guzel bir corba oluyor (Selma Peşteli “Boşnak yemekleri”)

  1. 1/2 kg yesil domatesi (kucuklerinden 6 tane gibi koydum) ustunu kapatacak kadar su ve az tuzla duduklude haslaniyor – ya da yumusayincaya kadar, duduklude 20-30 dak yeterli oldu. Sonra blenderda pure haline getiriliyor.
  2. Bir tencerede uc corba kasigi tereyagi ve uc corba kasigi un kavruluyor; ustune karistararak blenderdaki karisim, iki bardak sut,iki kesme seker ve biraz daha tuz ekleniyor. Kaynadiktan 5 dak sonra kapatiliyor, koyulasirsa biraz daha su eklenebilir.
  3. Istenirse servis sirasinda krema konuluyor bir kasik tabaklara.

Kara lahana diblesi  (Ömür: “Kara Deniz’de Pancar  deriz”)

  • 1 bağ karalahana
  • 2 su bardağı pirinc
  • 2 orta boy soğan
  • tuz
  • 1 tatlı kasığı seker
  • 1.5 yemek kasigi tereyağı
  • 1 fincan ayçiçek yağı
  • isteğe bağlı fasulye, patates eklenebilir
  • tencere, tava (yağ yakmak icin)

Karalahana ince ince kıyıldıktan sonra iyice yıkanır. (? once niye olmaz acaba) Pirinç yıkanır ve ayıklanır. Soğanlar ince ince kıyılır. Tencereye en alta doğranmış karalahananın yarısı döşenir, üzerine pirinc ve soğanlar ilave edilir. Karalahanın diğer yarısı üzerine döşenir, yarım bardak su konularak tencerenin kapağı kapatılır ve yüksek ateşte 10 dakika pişirilir. Piştikten sonra tenceredeki malzemeler karıştırılır. Karıştırdıktan 10 dakika sonra tereyağı ve ayçiçek yaği tavada kızdırılarak tencereye ilave edilir. 2 dakika beklendikten sonra tencerenin altı kapatılır. Yemeğimiz servise hazırdır.   İstege bağlı üzerine pul biber dökulebilir

 

Semizotu yemeği :  (Meltem) Semizotu, soğan, bir kaşık tepeleme kırmızı mercimek, bir kaşık tepeleme pirinç, bir kaşık tepeleme bulgur,bir su bardağı haşlanmış nohut ve salça gerekiyor.

  1. Yağda soğanı kavurup salça ilave ediyorsunuz. Doğradığınız semizotlarını da pirinç,mercimek, bulgur ne nohutla içine atıyorsunuz, azıcık su ilave edip kısık ateşte pişiriyorsunuz.( Acı sevenler acılı ev salçasıyla yaparsa da çok güzel oluyor) Piştikten sonra isteyen bu şekilde ,isteyende sarımsaklı yoğurt ilavesiyle yiyebilir..
  2. Ben bu yemeği yaparken içine birazda patlıcan doğramıştım.Orjinal terifte yok ama öylede çok hoş oldu…
  3. Bir küçük not daha söyleyeyim yine orjinal tarif nohut yerine kuru fasulye ileydi…Ama ben nohutlu yaptım…

Zeytin yağlı bakla:  Burhanettin Al: “guneskoyden gelenlerin zerresini bosa harcamayanlardanim. Tamamen zeytinyagli yemek yapar gibi davrandim ve kabuklari ile pisirdim. 3 degisik guruba servis ettim. ben,kendi pisirdigimi cok begendim. 3 guruptan sadece bir kisi,”kabuklari biraz daha pisebilirmis” dedi.anlayacaginiz kabuguna yazik etmeyin.

  • bakla yikanir,kilciklari (fasulya gibi) ayiklanir ve  limonlu suya atilir.
  • tencerede zeytinyagi-havuc-kurusogan-sarimsak oldurulur. biraz domates eklenip karistirilir.
  • uzerine  limonlu suyu ile birlikte bakla eklenir.(boylece bakla kararmaz)
  • birlikte  biraz daha karistirlir ve tencere agzi kapanmadan (1/2 kg icin) iki  cay kasigi un eklenir ,karistirilip kisik ateste pismeye birakilir.
  • kabuklari yumusayinca ici de pismis olur.
  • ister yogurt ister sade ama mutlaka dereotu ile servis ve taam edilir.

Mürver Mayıs ayında beyaz çiçekleri geniş başların kokusu çarpıçı (fakat arı çekmez, nedense).

  • Limonata: Su, limon (suyu ve rendelenmiş kabuğu), seker ve tarçın kanatılır.  Soğuduğunda bir kaç baş mürver çiçeği suyunda 24 saat bırakılır. Süzülüp saklayın.  Şişede fazla tutmayın, doğal mayalardan gaz oluşturma olasılıktan.
  • Mürver krepi – Theresa, bize anlat
  • Çay: minik çiçekler baştan kolay dökülür ve tane tane kurutup yıl boyunca çay yapılır
  • Sonbaharda mor-siyah rengi meyvelerinden şurup ve reçel yapılır